Archiwum kategorii: Prace licencjackie

prace licencjackie z reklamy

Budżet przeznaczony na promocję

Istnieje kilka metod ustalania budżetu promocji. Są one uzależnione od przyjętych celów, np.:

  • Ustalenie docelowego udziału w rynku
  • Określenie procentu rynku, do którego powinna dotrzeć reklama

Ponadto należy oszacować całkowite koszty wykorzystania zaproponowanych kanałów komunikacji, biorąc pod uwagę różne składowe.

Przedsiębiorstwo musi wydzielić określoną liczbę środków przeznaczonych na kampanię promocyjną, gdyż od budżetu promocji zależy jakich kanałów promocji użyje, jak długo będzie trwać kampania promocyjna i jaki poziom profesjonalizmu można zastosować. Budżet powinien być:

  • dostosowany do wielkości zidentyfikowanego rynku docelowego
  • dostosowany do celów kampanii promocyjnej
  • do specyfikacji promowanych produktów
  • do stanu konkurencji w danej branży

W praktyce istnieje szereg metod kształtowania, wyznaczania, ustalania budżetu promocji:

  • Metoda procentowa – od wartości sprzedaży produktów w poprzednim roku obrachunkowym. Jest to bardzo często stosowana metoda kształtowania budżetu promocji, lecz nie jest najkorzystniejsza, gdyż może prowadzić do marnotrawstwa środków lub firmy mogą przeznaczyć zbyt małą liczbę środków na kampanię i wówczas nie zostaną osiągnięte cele tejże kampanii
  • Kształtowanie budżetu promocji poprzez wyznaczanie budżetu na promocję w przeliczeniu na jedną jednostkę produktu wytworzonego w firmie
  • Metoda „tyle ile trzeba” – jest to metoda zdaniem wielu najlepsza do wyznaczania budżetu promocyjnego. Jest to celowe formowanie budżetu promocji. Na kampanię przeznacza się tyle środków, ile jest potrzebnych do zrealizowania zaplanowanych celów promocji
  • Metoda „tyle ile może” – tyle ile firma może przeznaczyć na promocję. Stosowana jest przez mniejsze firmy lub firmy znajdujące się w okresowych, przejściowych kłopotach finansowych. Wtedy należy wybrać najbardziej trafne kampanie promocyjne, które organizacja jest w stanie sfinansować
  • Metoda „za procesją” – takie kształtowanie budżetu, w którym przeznacza się tyle środków, ile przeznaczają główni konkurenci w branży. Stosuje się tę metodę głównie po to, by uniknąć eliminacji firmy z rynku.

Można podejść do procesu wyznaczania budżetu promocji od strony matematycznej. Przyjąwszy założenie, że krańcowy utarg i krańcowy koszt są zgodne (zysk oznacza zawsze utarg minus koszty) można wywnioskować, że optymalny budżet promocji stanowi taka wielkość środków finansowych, która służy osiąganiu maksymalnego zysku, stanowiącego główny cel przedsiębiorstwa. Budżet promocji, czyli koszty komunikacji marketingowej, wyraża wzór[1]:

K’k(x)= p-K’p(x)

gdzie:

Kp – koszty produkcji Kk – koszty komunikacji p – cena

Rys. 1 Optymalizacja budżetu promocji w warunkach oligopolu

Źródło: H. Meffert, Marketing. Grundlagen der Absatzpolitik, Gabler, Wiesbaden 1986, s. 461

Kierowanie się modelem ekonomicznym nie wydaje się sensownym pomysłem w świetle teorii, według której dużo czynników ma charakter stały. Promocja jest natomiast procesem dynamicznym, wymaga podejmowania wielu decyzji w krótkim czasie, w tym także tych dotyczących kosztów.


[1]  J.W. Wiktor, Promocja…s. 91

Instrumenty promocji

Każdy element zestawu promocyjnego, wynikającego z planu marketingowego jest instrumentem składowym, który w połączeniu z innymi da efekt synergii. Do tego zestawu czynników należą, zdaniem T.Sztuckiego:

♦♦♦ Reklama (advertising) – bezosobowy przekaz promocji rozpowszechniany głównie za pomocą masowych środków przekazu, mający na celu ukształtowanie obrazu produktu w świadomości nabywców

♦♦♦ Aktywizacja sprzedaży (sales promotion) – zachęcanie do dokonywania zakupu dzięki stwarzaniu nabywcom specjalnych okazji przez dodanie do produktu wartości emocjonalnych i materialnych w ściśle określonym czasie

♦♦♦ Reklama pocztowa (direct marketing advertising) – przekazywanie do domów nabywców ofert, próbek, katalogów, formularzy zamówień, itp. za pośrednictwem poczty

♦♦♦ reklama zewnętrzna (outdoor advertising) – umieszczana na podestach reklamowych, ścianach domów, tablicach ulicznych i przy drogach, na środkach komunikacji miejskiej itp.

♦♦♦ sprzedaż osobista (personal selling) – osobowa forma przekazywania promocji przez pracowników, przedstawicieli, agentów przedsiębiorstwa podczas oferowania, negocjowania i obsługiwania nabywców w działach sprzedaży, magazynach, sklepach, na targach, pokazach, wystawach itp.

♦♦♦ promocja handlowa (merchandising) – zespół środków promocji detalisty oraz środki promocji dostarczane przez producentów i hurtowników, skupione w miejscach sprzedaży detalicznej

♦♦♦ sponsoring (sponsoring) – patronowanie różnym imprezom kulturalnym, sportowym i rozrywkowym, finansowanie popularnych seriali i programów TV itp. będące pośrednią formą popularyzowania produktów sponsora

♦♦♦ promocja firmy (public relations) – zabieganie o przychylną opinię o firmie w jej środowisku zewnętrznym oraz wśród własnych pracowników dla ściślejszego integrowania ich z celami i działalnością przedsiębiorstwa[1].

Te ogólne zestawienie pozwala raczej na lakoniczne zrozumienie poszczególnych instrumentów, zwraca jednak uwagę na ich mnogość.

Narzędzia promocyjne mimo podobieństwa pełnionych funkcji mogą wyróżniać się między sobą pod względem pewnych kryteriów. Są nimi:

  • charakter oddziaływania – promocja osobowa i nieosobowa
  • podmiot odniesienia – nabywcy indywidualni, instytucjonalni, audytorium masowe
  • stopień dyferencjacji informacji przekazywanych do poszczególnych sektorów rynku – informacje zindywidualizowane lub standardowe
  • wysokość niezbędnych nakładów finansowych
  • elastyczność działania – instrumenty elastyczne lub sztywne
  • horyzont czasowy oddziaływania – okres między działaniem a efektem

Wyżej wymienione kryteria mogą być rozpatrywane dopiero po określeniu wstępnej sytuacji, w jakiej znajduje się dana organizacja. Aby zacząć się promować, musi się wstępnie „samookreślić”. Do tego procesu należy uwzględnić :

  • wielkość i sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa
  • przyjęte strategie rozwoju oraz cele długo-, średnio- i krótkoterminowe
  • rodzaj i charakter rynku, zwłaszcza siłę aktualnych i potencjalnych konkurentów
  • rodzaj produktu
  • charakter popytu i jego elastyczność cenową i dochodową

Dopiero na bazie tych fundamentów J.W. Wiktor zbudował generalną „macierz” elementów promocji – mix, do której należą przede wszystkim:

  • Public Relations
  • Reklama
  • Promocja osobista
  • Promocja dodatkowa[2]

W odniesieniu do placówki edukacyjnej swego rodzaju kontrapunkt przedstawił L. Gawrecki, który wyróżnił:

  • Public Relations
  • Reklamę
  • Promocja osobistą – sprzedaż osobistą
  • Promocję sprzedaży
  • Marketing bezpośredni[3]

Na wspomniany efekt synergii promocji placówki edukacyjnej składa się pewna kompozycja narzędzi. Można je przedstawić w formie tabeli.

Tab 1. Efekt synergii instrumentów promocyjnych szkoły

Charakter narzędzia Narzędzie promocji Kategoria narzędzia

Podstawowe „Drzwi otwarte” Public relations
Wspierające Ulotki Reklama
Wspierające Plakaty Reklama
Wspierające Banery/standy Reklama
Wspierające www(Internet-p.aut.) Medium informacyjne
Wspierające Prezentacje grupowe Sprzedaż osobista
Wspierające Pakiety pocztowe Reklama pocztowa
Wspierające Informacja prasowa Public relations
Źródło: tabela własna na podst. P. Zeller, Promocja szkoły w środowisku lokalnym, CODN, 2006, s. 106

[1]  T. Sztucki, Marketing… s.201

[2]  J.W. Wiktor, , Promocja… s. 54-58

[3]  L. Gawrecki, Promocja… s.51

Cele i funkcje promocji

Cel promocji powinien wynikać z misji organizacji i prowadzić pośrednio lub bezpośrednio do realizacji głównego jej celu. Zazwyczaj działania promocyjne realizują cele pośrednie, nie oznacza to jednak że są mniej ważne. Przeciwnie, stanowią one swojego rodzaju fundamenty, w oparciu o które firma buduje swój wizerunek. Z kolei ten przyczynia się do realizacji głównych zamierzeń przedsiębiorstwa.

Leksykon promocji z 1998r. podaje, że promocja może pełnić 4 podstawowe funkcje:

Po pierwsze informować – prezentować dane i parametry Po drugie nakłaniać – perswadować i zachęcać do działania Po trzecie utrwalać – powodować zapamiętanie informacji lub wizerunku Po czwarte kształcić – wzbogacać wiedzę i nakłaniać do zmiany postawy[1]

Inny pogląd prezentuje J.W. Wiktor, który zwraca uwagę na większą złożoność funkcji promocji, nadając im 3 wymiary (poziomy).

Poziom I to funkcja główna, „misja” promocji.

Do poziomu II autor zalicza funkcje podstawowe, tj. informacyjną, perswazyjną i konkurencyjną.

Na poziomie III umieszcza funkcje szczegółowe, wyrażające zadania i sposób użycia elementów promocyjnych[2].

Funkcja główna to komunikacja, która zapewni trwałą obecność rynkową przedsiębiorstwa. Obecność ta wyraża się nie tylko przez namacalną dostępność produktu, ale również poprzez podmiotowość, instytucjonalność, a najlepszą sytuacją z punktu widzenia organizacji jest postrzeganie jej jako symbolu. Pozwala to zagościć w świadomości odbiorców i dawać podświadome skojarzenia o charakterze pozytywnym[3].

Dopiero po niej następują funkcje podstawowe. Autor ma świadomość ich wzajemnego przenikania się i zwraca uwagę na ich umowną strukturę.

Funkcja informacyjna jest elementem niezbędnym, który działa na dwóch płaszczyznach: edukacji nabywcy oraz kształtowania świadomości istnienia marki. Właśnie w tym momencie następuje prezentacja tzw. „suchych faktów”.

By bardziej zachęcić do siebie, przedsiębiorstwo używa bardzo często gry słów, tworząc komunikat wyzwalający pewne zachowania, zahaczający czasem nawet o manipulację socjotechniczną. Właśnie to jest zadaniem funkcji perswazyjnej. Jej wyraźna treść może mieć działanie pobudzające, aktywizujące, nakłaniające.

Skuteczna perswazja potrafi nie tylko pewne zachowania wywołać, ale też je utrwalić. Proces ten ma miejsce na różnych polach percepcji, takich jak:

  • ukazywanie potencjalnym nabywcom braków i kształtowanie potrzeb
  • prezentowanie sposobu ich zaspokojenia
  • kształtowanie preferencji wyboru potencjalnych nabywców poprzez akcentowanie walorów własnej oferty i dostarczanie im odpowiedniego zestawu przesłanek decyzyjnych i argumentów przemawiających za trafnością decyzji o wyborze produktu organizacji
  • kształtowanie lojalności wobec firmy, czyli nawiązanie długofalowych relacji przedsiębiorstwa i docelowego segmentu rynku.

Natomiast funkcja konkurencyjna to pozacenowe narzędzia rywalizacji. Wiktor podaje za Levittem, że konkurencja już nie dotyczy samych produktów, ale ich dodatków. Walka ta ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Pierwsza z nich to suma atrakcyjności i siły przebicia. Druga to negatywne wpływanie na kampanie konkurentów, które zakłóci ich komunikację z rynkiem („szum komunikacyjny”)[4].

Celem ogólnym placówki edukacyjnej jest pozyskanie klienta, w szerokim znaczeniu tego słowa. Nie chodzi bowiem o samych słuchaczy, ale też o potencjalnych sponsorów, władze terytorialne. P Zeller zwraca uwagę na dwa rodzaje celów: cele ogólne i szczegółowe. Te pierwsze skupiają się na ogólnych efektach działania , natomiast te drugie precyzują i konkretyzują działania, które szkoła zamierza podjąć[5].

Bardzo czytelnie szczegółowe cele promocji szkoły przedstawił L. Gawrecki. Wypunktował on takie cele jak:

  • budowanie wizerunku szkoły przyjaznej dla uczniów rodziców oraz środowiska społecznego
  • wzmacnianie prestiżu oraz znaczenia szkoły w opinii władz samorządowych
  • oświatowych
  • zwiększenie liczby uczniów
  • pozyskiwanie najlepszych nauczycieli
  • pozyskiwanie sponsorów
  • wzmacnianie przekonania o trafności wyboru – dotyczy nie tylko uczniów i rodziców, ale też innych podmiotów[6].

Ponadto, według niego „promocja powinna obejmować także wszystkie podmioty, z którymi szkoła współpracuje:

  • w ramach realizacji swoich celów (policja, służba zdrowia, organizacje społeczne, sąd itd.) oraz
  • dla pozyskania dodatkowych środków finansowych (sponsorzy).”[7]

[1]  M. Rydel, Podręczny… s. 33

[2]  J.W. Wiktor, Promocja. System… s. 44

[3]  J.W. Wiktor, Promocja… s. 45

[4]  Ibidem s. 48-49

[5]  P. Zeller, Promocja… s. 11

[6]  L. Gawrecki, Promocja… s.45-47

[7]  L. Gawrecki, Promocja… s.47

Pojęcie i istota promocji

Promocją jest komunikacja, która wynika z realizacji celów firmy i poprzez swoje instrumenty realizuje proces sprzedaży. Pogląd ten czytelniej zobrazował J. Wiktor, uznając promocję za wynikający z wymagań rynku współcześnie swoisty dialog pomiędzy przedsiębiorstwem i potencjalnymi nabywcami, realizowany z jednej strony przez działania informacyjno-nakłaniające, a drugiej jako sprzężenie zwrotne pomiędzy odbiorcą i nadawcą przekazu, czyli oferty przedsiębiorstwa[1]. To dualne rozumienie promocji stawia na równość komunikacji z samym marketingiem.

Inni autorzy oddzielają te dwie sfery i wyróżniają komunikację promocyjną zmierzającą do pozyskania klienta, będącą syntezą form wykorzystywanych w procesie kształtowania świadomości i zainteresowania istnieniem organizacji i jej usługami, aktywnym zachęcaniem do korzystania z jej usług lub realizowanych przez nią aktywności[2].

Podręczny leksykon promocji definiuje ją jako informacyjne wspieranie firmy. Ogół form i środków oddziaływania na rynek występujących w ramach 4 elementów promocji:

  • public relations
  • reklamy
  • akwizycji
  • bezpośredniego wspierania sprzedaży

Istotą promocji jest komunikacja wynikająca z dążenia do celów firmy[3]. Leksykon wspomniane wyżej elementy określa jako narzędzia promocyjne, nie utożsamia ich natomiast z samą promocją, uznając ją za termin szerszy, mający charakter holistyczny.

Według T. Sztuckiego, promocję usług można określić jako zintegrowane komunikowanie się z otoczeniem w celu kreowania pozytywnego wizerunku organizacji i zachęcania do nabywania jej produktów usługowych, a także pozyskiwanie informacji o popycie i oczekiwaniach rynku. Jednocześnie warunkuje jej skuteczność poprzez trzy podstawowe czynniki:

  • znajomość nabywców
  • motywy decyzyjne nabywców
  • znajomość uprzedzeń danej grupy klientów

Jeśli klient odbierze jakiś sygnał, zainteresuje się ofertą, a następnie podejmie działanie, wówczas można mówić o skuteczności promocji[4].

Temat promocji w placówkach świadczących usługi edukacyjne podjął L. Gawrecki. Podzielił on promocję szkoły (a raczej jej oferty) na wewnętrzną i zewnętrzną.

Promocja wewnętrzna to celowa komunikacja z uczniami, by zachęcić ich do udziału w lekcjach, zajęciach pozaplanowych, socjalnych, rekreacyjnych i sportowych.

Opiera się to na prostym związku między motywacją a efektywnością podjętych wysiłków. Tylko tak można zwiększyć szansę na realizację celu głównego, jakim jest rozwój wychowanków. Trzeba zwrócić uwagę ucznia poprzez oryginalność, niestereotypowość i innowacyjność. Autor podaje przykłady kół literackich, wizyt w kinie i teatrze, kontakty z ludźmi spoza kraju, sekcje sportowe i inne.

Z kolei promocja zewnętrzna polega na komunikacji z potencjalnymi klientami i partnerami oraz osobami niezwiązanymi ze szkołą bezpośrednio. Klientami są uczniowie i ich rodzice, partnerami – władze samorządowe i ewentualni sponsorzy. Osoby niezwiązane ze szkołą mogą chodzić na promowane przez nią kursy (informatyczne, językowe, zawodowe) lub też korzystać z usług szkolnej kadry (psycholog, pedagog)[5]. Dobrze promowana szkoła potrafi nie tylko swoich uczniów skutecznie zaprosić na festyny, targi, pokazy ratownictwa, zawody sportowe i podobne imprezy.

Autor porusza kwestię obiektu promocji – czy ma być to głównie oferta edukacyjna, czy też pojedyncze oferty. Zwraca uwagę, że reputacja ma wpływ na przyszłe profity, a reputacja ta wynika głównie z jakości proponowanych przez nią usług. Jednak oddzielanie promocji szkoły od promocji pojedynczych usług nie jest sensowne i się po prostu nie opłaca ze względu na konieczność użycia tych samych środków.

Żeby szkoła umiała się wypromować, musi przestrzegać pięciu istotnych zasad:

  • Strategiczny charakter promocji – promocja musi wynikać z przygotowanego wcześniej planu
  • Traktowanie środowiska jako bytu dynamicznego, zmieniającego się – innymi słowy dostosowanie do potrzeb lokalnych, które często bywają zmienne oraz czasem nawet kreowanie tych potrzeb
  • Dbałość o informację zwrotną ze środowiska – umiejętność odczytywania sygnałów ze strony uczniów, rodziców itp. i podjęcie niezbędnych kroków, by zaszły wymagane zmiany
  • Identyfikowanie się wszystkich pracowników z promowaną placówką – począwszy od dyrekcji po pracowników najniższego szczebla szkoła musi stanowić monolit
  • Oferta dla szerokiego kręgu zainteresowanych – większa ilość propozycji wpływa na atrakcyjność i co za tym idzie na ilość zgłoszeń. Odstępstwem jest sytuacja, gdy szkoła promuje się poprzez swoją elitarność i w ten sposób trafia do wąskiej grupy docelowej (np. młodzież uzdolniona muzycznie)[6]

Promocja może także mieć swoje miejsce w internecie, znacznie ułatwiając organizacji dostęp do potencjalnych zainteresowanych jej ofertą (ofertami). Treści te mogą być statyczne lub dynamiczne. Część statyczna skupia się na tekście i grafice, natomiast dynamiczna na obrazie i dźwięku. Jako charakterystyczną cechę tej formy podaje się jej interaktywność i niesekwencyjność. Internetowa promocja obejmuje więc :

  • własne siedlisko WWW (World Wide Web)
  • przestrzeń reklamową na innych stronach (tzw. banery)
  • listy wysyłkowe i dyskusyjne
  • rejestrację w katalogach tematycznych i systemach wyszukiwawczych[7]

Zatem oryginalna, profesjonalnie wykonana strona internetowa szkoły, umiejętnie wykorzystująca kombinację w/w czynników staje się potężnym narzędziem promocyjnym. W przypadku realizacji strony również w językach obcych (angielski, niemiecki, rosyjski, hiszpański) staje się nie tylko środkiem przekazu lokalnego, ale już globalnego.


[1]  J. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Wyd. PWN, Warszawa 2001, s. 40-42

[2]  P. Zeller, Promocja… s. 11

[3]  M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s. 80

[4]  T. Sztucki, Promocja. Sztuka pozyskiwania nabywców, Placet, Warszawa 1999, s. 16

[5]  L. Gawrecki, Promocja… s.47-48

[6]  Ibidem s.49-50

[7]  M. Rydel, Podręczny… s. 81

Trzy zasadnicze cechy reklamy

podrozdział pracy licencjackiej

Reklama jest rzeczą znana każdemu, jednak nie wszyscy zdają sobie sprawę, kiedy tak naprawdę mają do czynienia z reklamą. Mniej zorientowani często utożsamiają ją z public relations oraz sponsoringiem, kiedy nie jest to prawda.

J. Kall pisze: „o reklamie mówimy wówczas, gdy w sposób bezosobowy (bez udziału sprzedawcy) i za pieniądze (w przeciwieństwie do publicity) prezentuje się produkt lub usługę[1].

Jako instrument promocyjny reklama jest zobligowania do pełnienia określonych funkcji. Przekazuje informacje o produkcie i przekonuje odbiorców o jego zaletach, wywołuje zainteresowanie towarem, pobudza chęć posiadania i stwarza klimat do realizacji transakcji kupna-sprzedaży[2].

Literatura światowa chętnie przyjmuje definicję P. D. Benetta: „każda płatna forma prezentacji i promocji idei, dobra lub usługi określona przez sponsora”[3].

Tak więc reklamę wyróżniają 3 zasadnicze cechy: bezosobowość, płatność i masowość.

Reklama nie jest narzędziem idealnym i posiada swoje wady, tj. bezosobowość (niezależnie od wieku, płci, wykształcenia wszyscy odbierają tę samą wiadomość), opóźnienie i wysoka cena w wymiarze bezwzględnym, trudność pomiaru skuteczności. Ponad wadami stoją jednak zalety i korzyści, a tych jest więcej:

  • zdolność docierania do olbrzymich mas rozproszonych geograficznie adresatów
  • zdolność do udramatyzowania treści przekazu
  • pomoc w długofalowym budowaniu wizerunku marki
  • możliwość wielokrotnego ponawiania reklamy
  • przekazywanie argumentów w atmosferze pozbawionej presji
  • możliwość wzmocnienia efektu przekazu
  • wywarcie pozytywnego wrażenia[4]

Bezosobowość reklamy skłania do rozważań na temat, w jaki sposób odbiorca masowy (a więc niekonkretny) przetwarza informacje. Dzieje się to w trzech „systemach”:

  • rejestrze sensorycznym
  • pamięci krótkotrwałej
  • pamięci długotrwałej

Podobnie do publicity, reklama także dysponuje swoistym zestawem środków.

Tab 3. Formy i środki reklamy

Forma reklamy Przykładowe środki
prasowa ogłoszenie, wkładka, artykuł
telewizyjna i filmowa plansza, przeźrocze, film
radiowa ogłoszenie, audycja
zewnętrzna tablice, gabloty, plansze, szyldy
wystawiennicza wystrój stoiska, pokazy, degustacje
pocztowa list reklamowy, zaproszenia, wysyłki
upominkowa próbka lub miniatura towaru
internetowa odnośnik reklamowy, e-mail, www
wydawnicza broszury, foldery, etykiety, kalendarze
Źródło: M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s. 31-32

W odniesieniu do każdej firmy środki te zaczynają mieć charakter bardziej konkretny. Dla placówki świadczącej usługi edukacyjne będą to kolejno:

Reklama prasowa – ogłoszenie, artykuły sponsorowane, wkładki(inserty), dodatki specjalne, kupony Reklama drukowana – ulotka, informator, katalog Reklama średnio i wielkoformatowa – plakaty, standy, banery Reklama pocztowa – listy teleadresowe[5]

Reklama musi być efektem, pochodną przyjętej przez szkołę strategii. Dlatego strategia reklamowa musi uwzględnić:

  • odbiorców reklamy – np. wiek uczniów-kandydatów
  • cele reklamy – np. większy nabór czy elitaryzacja placówki
  • środki przekazu treści – o nich powyżej
  • zasięg reklamy – lokalny, regionalny czy ogólnokrajowy
  • źródła finansowania – budżet szkolny, rada rodziców, środki własne

Po uwzględnieniu niezbędnych czynników, należy tak dopasować strategię reklamową, by spełniała następujące warunki:

  • wyróżnienie się wśród reklam innych szkół
  • eksponowanie rzeczywistych walorów (np. dwa języki obce, nowa pracownia informatyczna, nowe laboratorium)
  • eksponowanie korzyści z nauki w wybranej szkole – pokazanie przyszłościowych perspektyw
  • posiadanie dowodów uwiarygodniających ofertę
  • przedstawienie prawdziwych danych[6]

[1]  J. Kall, Reklama, Polskie Wyd. Ekonomiczne, Warszawa 2002, s. 17

[2]  T. Kramer, Podstawy… s. 140

[3]   P.D. Benett, Dictionary of marketing terms zaw. w J.W. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Wyd. PWN, Warszawa 2001, s. 54-58

[4]  J. Kall, Reklama.. .s. 18-19

[5]  P. Zeller, Promocja… s. 126-134

[6]  L. Gawrecki, Promocja … s.60

Rodzaje reklamy, kryteria klasyfikacji oraz istota różnych rodzajów propagowania, środki i kryteria ich wyboru

Rodzaje reklamy można określić, biorąc pod uwagę różne kryteria. Reklama może być klasyfikowana według odbiorców reklamy, przedmiotu reklamy, celów reklamy, sfery działania, źródeł i sposobów finansowania, sposobu jej produkcji oraz środku przekazu.[1]

Klasyfikację reklamy ze względu na odbiorców możemy wyróżnić reklamę konsumencką i reklamę skierowaną do firm. Reklama konsumencka został stworzona, aby docierała do określonych grup konsumentów, użytkowników produktu. Większość reklam zamieszczonych w mediach np. ogłoszeń telewizyjnych, radiowych oraz prasowych stanowi reklamę konsumencką. Reklama konsumencka to reklama skierowana do potencjalnych klientów, którzy chcą zakupi produkt. Reklama skierowana do firm, nosi nazwę również przemysłowej, handlowej bądź rolniczej. Reklama skierowana jest do firm, które zaangażowane są w jakieś przedsięwzięcie. Reklama skierowana do firm nie jest prezentowana masowo w mediach, zostaje ona przedstawiona w profesjonalnych np. magazynach, publikacjach. Podział ze względu na przedmiot reklamy to reklama produktu, która odnosi się tylko do wyeksponowania danego produktu, czyli jego wyjątkowych cech, reklama mówi także o specyfice produktu i o jego marce.

Reklama pokazuje jego główne zalety i po przez wyeksponowanie samych walorów produktu, zachęca klientów do zakupu. Ukazuje w szczególności cechy użytkowe produktu i jego przeznaczenie, jakość i niezawodność. Następnym podziałem ze względu na przedmiot reklamy jest reklama instytucji, firmy i jej zadaniem jest kreowanie sprzyjającego klimatu i dobrego nastawienia klientów do firmy, tworzenie reputacji firmy. Ze względu na cele (lub funkcje)reklamę dzieli się na dwa rodzaje reklamę popytu głównego i reklamę popytu selektywnego. Reklama popytu głównego jest opracowywana w celu stymulacji popytu na produkt danej kategorii, rodzaju.

Reklama jest stosowana w jednej z dwóch sytuacji. Pierwsza odnosi się fazy wprowadzenia produktu na rynek. Celem w tym momencie jest prowadzenie reklamy informacyjnej, reklama wzbudza zainteresowanie u klientów nowym produktem. W drugim przypadku reklama popytu głównego jest wykorzystywana w całym cyklu życia produktu na rynku i jest nazywana reklamą utrzymania popytu. Jak sama nazwa mówi utrzymanie popytu, reklama ma za zadanie ciągle wzbudzać u klientów chęć posiadania tego produktu. Podkreślać cechy i zalety dokonanego wyboru, unikając bezpośredniego porównania z ofertą konkurencji. Biorąc pod uwagę sferę działania, wyróżnia się reklamę produktów konsumpcyjnych, reklamę dóbr inwestycyjnych, reklamę surowców, reklamę usług. Podział ten wykorzystuje również kryterium adresata reklamy. Każdy odbiorca posiada zaufanie do różnych produktów i na każdego klienta trzeba wpływać różnymi środkami przekazu. W zależności od źródła i sposobu finansowania może przybrać formę reklamy indywidualnej, wtedy, gdy, koszty za reklamę ponosi tylko i w całości nadawca reklamy, jak również reklama wspólna, w której koszty ponosi cała grupa przedsiębiorstw.

Podział reklamy ze względu na sposób produkcji dzieli się na reklamę wydawniczą, jest to reklama drukowana, która ma formę papierową np. broszurki, foldery, ulotki, plakaty taka reklama w wersji drukowanej jest dostarczana klientowi bezpośrednio. Reklama pozawydawnicza, to wszystkie pozostałe, czyli audycja telewizyjna, radiowa, ogłoszenia reklamowe w prasie lokalnej. Reklama również jest formą bezpośredniej komunikacji z klientem, natomiast to klient pierwszy sięga do tej reklamy. [2]

Reklama może być klasyfikowana na podstawie używanego do transmisji środka przekazu. Środkiem przekazu jest każde płatne działanie użyte do przekazania informacji reklamowej określonym odbiorcom. [3]

„Rodzaje reklamy w zależności od wykorzystanego środka mogą być: telewizyjna (telewizyjna audycja, ogłoszenia), radiowa (radiowa audycja, ogłoszenia), prasowa (artykuły, wkładki do czasopism, numery specjalne), plakatowa (plakaty), wydawnicza (katalogi, cenniki, albumy, foldery), filmowa (filmy reklamowe, plansze), wystawiennicza (modele, mapy, plansze, wykresy), pocztowa (listy reklamowe, kartki reklamowe), upominkowa (breloczki, teczki, długopisy)”. Pierwsza grupa kryteriów wyboru danego środka przekazu jest związana z zasięgiem oddziaływania poszczególnych środków, a druga z odbiorcą, czyli adresatem reklamy, oraz produktem jako przedmiotem tej reklamy.

Przy organizowaniu działalności reklamowej duże znaczenie ma zasięg oddziaływania poszczególnych środków reklamy, gdyż od wielkości tego zasięgu zależy, czy informacja dociera do mniejszej czy większej liczy odbiorców. W ramach określonego rodzaju reklamy poszczególne środki przekazu mogą mieć zróżnicowany zasięg oddziaływania, np. inny jest zasięg reklamy prasowej w dziennikach, a inny w czasopismach specjalistycznych. Zasięg środka reklamy powinien odpowiadać obszarowi geograficznemu, na którym jest rozprowadzany dany produkt. Ponadto dany środek powinien dotrzeć do grup klientów z jak najmniejszym „nie wykorzystanym zasięgiem”. Nie wykorzystany zasięg pojawia się wtedy, gdy komunikat reklamowy dociera do osób, które nie są potencjalnymi odbiorcami produktu.

Wiele środków przekazu, nawet ogólnokrajowych lub takich, które obejmują swym zasięgiem duży obszar, może być używany jako środki reklamy na niewielkim, wyspecjalizowanym rynku. Czynnikiem wpływającym na stosowanie określonych środków reklamy są koszty związane z ich uruchomieniem. Koszty mediów powinny być rozpatrywane z punktu widzenia możliwości finansowych przedsiębiorstwa w powiązaniu z zasięgiem reklamy oraz częstotliwością jej ukazywania się lub też nakładem.

Druga grupa kryteriów decydujących o wyborze środków reklamy jest związana z konsumentem jako obiektem oddziaływania reklamowego oraz produktem jako przedmiotem reklamy. Kryteria te są podstawą nie tylko charakterystyki środków reklamy, ale także określania ich znaczenia w procesie sprzedaży. Podstawowymi czynnikami tej grupy, wpływającymi na wybór danego środka, są rodzaj i wielkość segmentu rynku obsługiwanego przez przedsiębiorstwo oraz charakterystyka konsumentów tworzących ten segment. Większy segment rynku może skłaniać do wyboru środków o szerszym zasięgu oddziaływania i odwrotnie. Obsługiwany przez przedsiębiorstwo segment może być z punktu widzenia konsumentów bardziej lub mniej homogeniczny. Na rynku o małym stopniu homogeniczności można stosować różne środki lub środek o oddziaływaniu masowym, uwzględniający zróżnicowanie konsumentów. W przypadku obsługiwania rynku o wysokim stopniu homogeniczności należy raczej stosować selektywne środki reklamy.[4]

Czynnikami mającymi istotny wpływ na wybór środków reklamy są określone motywy, postawy i sposoby postępowania adresatów reklamy. Czynniki te zarówno wpływają na treść przekazywanych informacji, jak i decydują o wyborze środków reklamy. Tylko za pomocą niektórych z nich można w przekonujący sposób nawiązać do określonych motywów i postaw odbiorcy. Ważne znaczenie ma również stosunek konsumenta do poszczególnych środków. [5]

Produkt oraz jego charakterystyka jest również środkiem wyboru reklamy. Sposób, w jaki produkt wpływa na wybór, może być rozpatrywany zarówno z punktu widzenia funkcji i wyposażenia tego produktu, jak i z punktu widzenia zaspokajanych przez niego potrzeb. Kryteria wyboru środków reklamy związane z produktem i konsumentem są zmienne, gdyż potrzeby i postawy konsumentów, charakterystyka produktu oraz jego zdolność do zaspokajania potrzeb również ulegają zmianie.[6] Klient posiada różną wizję danego produktu, każda reklama inaczej wpływa na klienta, jeden z klientów woli aby reklama była spokojna i kolorystycznie go zachęcała do zakupu, inny zaś woli aby przekaz reklamowy był krzykliwy i wzbudzał w nim żądze zakupu i chęci posiadania. Ważna jest również charakterystyka i forma przedstawienia, zaprezentowania danego produktu, opakowanie, oraz jego wyeksponowane cechy i zalety.


[1] Kwarciak B., Co trzeba wiedzieć o reklamie, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków, 1997, s. 23

[2] Łodziana – Grabowska J., Efektywność Reklamy, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1996, s. 27-31

[3] Oleksiak A., Marketing usług turystycznych, Centrum Doradztwa i Informacji Difin, Warszawa, 2007, s. 180

[4] Oleksiak A., Marketing usług turystycznych, Centrum Doradztwa i Informacji Difin, Warszawa, 2007, s. 182-183

[5] Łazarkowie M. i R., Gospodarka Turystyczna, Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa, 2002, s. 45

[6] Kaczmarek J., Stasiak A., Włodarczyk B., Produkt Turystyczny, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 2005, s. 98

Promocja. Sprzedaż osobista. Promocja sprzedaży. Propaganda gospodarcza

Promocja stała się jednym z bardziej widocznych zjawisk łączących się z wprowadzeniem gospodarki rynkowej. Warto więc przyjrzeć się temu zjawisku z punktu widzenia przydatności promocji dla przedsiębiorców. Aby osiągnąć właściwe efekty działań promocyjnych, trzeba przestrzegać pewnych zasad i uwzględniać różne uwarunkowania. Wprawdzie na skuteczność działań promocyjnych w dużym stopniu wpływają takie cechy, jak oryginalność, intuicja twórców, polot i inwencja twórcza, ale przestrzeganie pewnych ogólnych reguł jest potrzebne, szczególnie że tamtych cech nauczyć się nie można.

Promocja jest traktowana jako element marketingu, dlatego też występuje tu powiązanie decyzji promocyjnych z rodzajem produktu, jego ceną i wykorzystywaniem kanałami dystrybucji.

Sprzedaż osobista jest procesem informowania i przekonywania potencjalnych nabywców poprzez bezpośredni kontakt w celu sprzedaży produktu/usługi.

Promocja sprzedaży to wszystkie materialne środki, które maja na celu szybkie i krótkotrwałe zwiększenie sprzedaży poprzez dodanie do produktu/usługi wyjątkowej korzyści. Określana jest również jako: promocja uzupełniająca lub dodatkowa. [1] Najczęściej stosowane środki to: bezpłatne próbki, kupony, premie, nagrody, ekspozycja wystawowa, upominki.

Propaganda gospodarcza to każda informacja na temat firmy i jej oferty ukazująca się nieodpłatnie w mediach.

[1] B. Nowotarska-Romaniak Marketing usług ubezpieczeniowych, str. 82

Public relations

Public relations – „Podstawą public relations jest znajomość sytuacji społecznej, a to znaczy słuchanie społeczeństwa i różnych rodzajów zbiorowości. Inaczej mówiąc, jest to opis i pomiar stanu opinii publicznej. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że badania opinii społecznej nie dają zazwyczaj satysfakcji ich zleceniodawcom, bowiem z reguły ujawniają poważne niedostatki w pracy zarówno działów PR, jak i dyrekcji”[1]

Public relations można określić jako planowe i ciągłe wysiłki mające na celu stworzenie i utrzymanie wzajemnego zrozumienia między daną organizacją a społeczeństwem. Chodzi więc w tym wypadku nie o promowanie sprzedaży konkretnego produktu, lecz o tworzenie zaufania do przedsiębiorstwa jako całości, co ma oczywiście w konsekwencji przyczynić się po jakimś czasie do wzrostu popytu na towary firmy i do zwiększenia sprzedaży.

Public relations jest pewną formą promocji, dziś ma szczególne znaczenie dlatego, że powstają coraz nowe firmy, niektóre przedsiębiorstwa łączą się, inne zmieniają branże swego działania, co wymaga stworzenia ich tożsamości i określonego obrazu w opinii publicznej. Aby to osiągnąć można, prowadzić następujące działania:

  • kontakty z prasą, radiem i telewizją, co w niektórych przedsiębiorstwach należy do rzecznika prasowego,
  • obsługa klientów odwiedzających przedsiębiorstwo, także w czasie targów i wystaw,
  • przedstawianie referencji innych odbiorców, dotyczących towarów sprzedawanych przez przedsiębiorstwo,
  • kontakty z najbliższym otoczeniem przedsiębiorstwa, polegające na organizowaniu różnych imprez, mających na celu jego integrację ze środowiskiem, np. dni otwartych drzwi, czy umożliwienie zapoznania się z przedsiębiorstwem, procesem produkcyjnym itp.,
  • uczestniczenie w akcjach organizowanych przez organizacje społeczne,
  • kontakty z innymi instytucjami, także ze szkołami i wyższymi uczelniami,
  • organizowanie sympozjów naukowych związanych z dziedzin, w której działa przedsiębiorstwo,
  • opracowywanie informacji i raportów na temat działalności przedsiębiorstwa, co znajduje często wyraz w formie różnego rodzaju wydawnictw,
  • wykorzystywanie wszelkich innych kontaktów z otoczeniem przedsiębiorstwa w celu tworzenia zaufania do firmy,
  • opracowywanie prospektów emisyjnych w wypadku prywatyzacji przedsiębiorstwa,
  • utrzymywanie kontaktów z akcjonariuszami, np. opracowywanie i wysyłanie sprawozdań z działalności przedsiębiorstwa oraz przygotowywanie i organizowanie ogólnych zgromadzeń akcjonariuszy.

Z punktu widzenia powiązania public relations z innymi działaniami prowadzonymi w przedsiębiorstwie można więc wyróżnić dwie ich grupy:

  • public relations jako samoistne działania, celowo inicjowane i prowadzone w celu zdobycia i utrzymania zaufania otoczenia do przedsiebiorstwa, np. wspomniane sympozja, wydawnictwa i wykorzystanie środków masowego przekazu,
  • public relations jako działania prowadzone w związku z innymi czynnościami, polegające na wykorzystywaniu ich do tworzenia zaufania do firmy, np. organizowanie wizyt klientów w przedsiębiorstwie, kontakty osobiste czy listowne.[2]

Public relations to zestaw celowo dobranych działań zapewniających firmie systematyczne komunikowanie się z otoczeniem (kształtujących stosunki z otoczeniem). Wszystkie te działania służą wytworzeniu pozytywnych postaw wobec firmy. Rola public relations w systemie promocji firm ubezpieczeniowych stopniowo wzrasta.

Sponsorowanie polega na wspomaganiu w formie finansowej lub/i rzeczowej działalności społecznie użytecznej (np. sportowej, oświatowej, ochrony zdrowia itp.) i wywołaniu tym sposobem u potencjalnych nabywców pozytywnych skojarzeń z firmą i jej produktami/usługami. [3]

[1] T. Goban-Klas, Public relations,  Businessman Press, Warszawa

[2] A. Sznajder Sztuka promocji czyli jak najlepiej zaprezentować siebie i swoją firmę, str. 124

[3] B. Nowotarska-Romaniak Marketing usług ubezpieczeniowych, str. 82

Reklama telewizyjna

Reklama telewizyjna dociera do najbardziej masowej widowni, gdyż trudno wskazać konsumenta, który nie oglądałaby telewizji. W związku z tym szerokim zasięgiem koszt dotarcia do jednego konsumenta jest niższy niż w przypadku wielu innych mediów. Poprzez połączenie obrazu, ruchu, dźwięku i koloru telewizja ma największe możliwości przyciągania i utrzymania uwagi odbiorców oraz wykreowania reklamy silnie oddziałującej na emocje potencjalnego klienta. Wadą oddziaływania poprzez telewizję jest natłok reklam, który powoduje tzw. szum informacji[1].

[1]   Por. J. Kall, Reklama, Warszawa 1998, s. 89 – 90.